Malatya Yeşilyurt Kentsel Dönüşüm Rehberi 2026
EkstremGüncelleme: · Kentsel Dönüşüm Hub
Yeşilyurt Kentsel Dönüşüm: Öne Çıkanlar
- Malatya Yeşilyurt kentsel dönüşüm risk durumu: Ekstrem / Afet Bölgesi (Ağır Sıvılaşma ve Çok Katlı Hasarı)
- Dönüşümde öncelikli mahalleler: Bostanbaşı, Fahri Kayahan, Karakavak, Yakınca, Tecde.
- Öne çıkan yerel sorun: Tarım Arazisi Sıvılaşması: Bostanbaşı gibi eski tarım arazilerinin deprem dalgalarını beşik gibi büyüterek yeni binaları bile parçalaması ve zeminin taşıma gücü olmaması.
- Önerilen çözüm: Bütüncül Zemin Etüdü (Mikro Bölgeleme): MTA ve Belediyenin bölgeyi sokak sokak tarayarak sıvılaşma potansiyelini belirlemesi, ağır riskli yerlerin yeşil alan (yapı yasaklı alan) ilan edilmesi.
Ekstrem / Afet Bölgesi (Ağır Sıvılaşma ve Çok Katlı Hasarı)
Binanız için ücretsiz mimari danışmanlık
İlk görüşme ücretsiz · En geç 1 iş günü içinde dönüş
Yeşilyurt Kentsel Dönüşüm Süreci Nasıl İlerliyor?
Yeşilyurt ilçesi, Malatya'nın modern yüzü, en pahalı konutlarının ve devasa sitelerinin bulunduğu bölgedir. Ancak 6 Şubat depremlerinde en büyük trajediyi yaşayan yer de (özellikle Bostanbaşı, Karakavak ve Fahri Kayahan) burası olmuştur. Bu bölgelerin tamamı eski tarım arazisi (kayısı bahçeleri), taban suyu çok yüksek (alüvyon) bataklık karakterli zeminlerdir. Bu zemine 12-15 katlı lüks rezidanslar inşa edilirken geçmiş yıllarda yeterli zemin iyileştirmesi (fore kazık vs.) yapılmamış; deprem anında zemin sıvılaşarak binaların devasa bir sarkaç gibi sallanmasına, betonların patlamasına ve binaların ağır hasar almasına (veya çökmesine) yol açmıştır. Kentsel dönüşüm (yeniden yapım) sürecinde Yeşilyurt sakinleri büyük bir ikilem yaşamaktadır: Binalar yıkıldı, arsaları duruyor. 'Yerinde Dönüşüm' yapmak (müteahhitle anlaşıp kendi arsasında bina yapmak) istediklerinde, yeni imar yönetmeliği bu bölgeye çok kat (örn: zemin+4 veya zemin+5'ten fazla) izni vermemektedir. Eski 12 katlı binada 50 aile yaşarken, yeni yapılacak 5 katlı binaya 20 aile sığmaktadır. Sığmayan aileler (arsa payı oranında) TOKİ rezerv alanlarına (İkizce, Gelinciktepe) gönderilmekte veya arsa paylarını diğer maliklere satmaktadır. Ayrıca yerinde yapılacak yeni az katlı binalar için bile jet-grout (çimento enjeksiyonu) ve radye temel zorunluluğu inşaat maliyetlerini devletin verdiği hibe/kredi tutarının (Örn: Toplam 1.5 - 2 Milyon TL) çok üzerine çıkarmakta, vatandaşlar üste yüksek miktarda nakit para eklemek zorunda kalmaktadır.
Yeşilyurt Kentsel Dönüşüme Giren Mahalleler
⚠️ Kentsel Dönüşümde Yerel Sorunlar Neler?
- Tarım Arazisi Sıvılaşması: Bostanbaşı gibi eski tarım arazilerinin deprem dalgalarını beşik gibi büyüterek yeni binaları bile parçalaması ve zeminin taşıma gücü olmaması.
- Emsal ve Kat Düşüşü (Sığmama Sorunu): 15 katlı binaların yıkılıp yeni plana göre 5 kat yapılabilmesi sebebiyle hak sahiplerinin aynı parsele sığamaması ve kura/anlaşmazlık krizleri.
- Yüksek Müteahhit ve Zemin Farkları: Devletin hibe+kredisinin, zemini bozuk yerlerdeki fore kazık/jet grout maliyetlerini kurtarmaması sonucu vatandaşın inşaatı başlatamaması.
✅ Hangi Çözümler ve Destekler Öneriliyor?
- Bütüncül Zemin Etüdü (Mikro Bölgeleme): MTA ve Belediyenin bölgeyi sokak sokak tarayarak sıvılaşma potansiyelini belirlemesi, ağır riskli yerlerin yeşil alan (yapı yasaklı alan) ilan edilmesi.
- Yerinde Dönüşüm Hibe+Kredi + Banka Kredisi: Bakanlığın verdiği 750 bin TL Hibe + 750 bin TL Kredinin yetmediği durumlarda, kamu bankalarının kentsel dönüşüm kredileriyle (0.79 faiz vb.) üstünün tamamlanması.
- Rezerv Alan Konut Tahsisi: Yerinde dönüşümde arsaya sığmayan veya fay tampon bölgesinde kalan hak sahiplerine, Beydağı eteklerindeki sağlam kayalık zeminlere kurulan İkizce TOKİ evlerinden (kurayla) daire verilmesi.
Sıkça Sorulan Sorular
Malatya Bostanbaşı'nda 12 katlı lüks binamız ağır hasar aldı ve yıkıldı. Yerinde dönüşümle aynı binayı 12 kat yapabilir miyiz?
Hayır, yapamazsınız. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın yeni (afet sonrası) imar planlarına ve mikro bölgeleme (zemin etüdü) sonuçlarına göre, sıvılaşma riski çok yüksek olan Bostanbaşı, Fahri Kayahan gibi ovalık bölgelerde yüksek kat (dikey mimari) kesinlikle yasaklanmıştır. Güncel izinler genellikle Zemin+4 veya Zemin+5 (bölgesel zemin durumuna göre) kat ile sınırlandırılmıştır.
Yerinde dönüşümde arsaya sığmayan hak sahipleri (fazla daireler) kime verilecek?
Yeni projede daire sayısı azaldığında (örneğin 40 hane varken yeni projeye 20 hane sığıyorsa), kimin yerinde kalacağı, kimin ayrılacağı kat maliklerinin kendi arasındaki SPK lisanslı 'şerefiye (değer)' anlaşmasına veya kura çekimine bağlıdır. Yerinde kalamayan (sığmayan) vatandaşların arsa payı değerleri diğer maliklerce kendilerine ödenir ve bu vatandaşlar devletin sunduğu sağlam zeminli TOKİ rezerv alanlarındaki kalıcı konutlardan hak sahibi (borçlandırma usulüyle) olurlar.
Malatya Yeşilyurt için Mimari Danışman Desteği
Bölgenizdeki zemin riskleri ve kentsel dönüşüm sürecini uzman ekibimizle değerlendirin. İlk görüşme ücretsizdir.