Kahramanmaraş Kentsel Dönüşüm 2026: Deprem Sonrası Süreç ve Haklar

Kahramanmaraş'ta Kentsel Dönüşüm: Deprem Sonrası Yeni Dönem

6 Şubat 2023 depremi Kahramanmaraş'ı Türkiye'nin en kapsamlı kentsel dönüşüm sürecinin merkezi hâline getirdi. 7,7 ve 7,6 büyüklüğündeki iki büyük deprem, şehrin konut stoğunun büyük bölümünü ya tamamen yıktı ya da ağır hasar görmesine yol açtı.

Bugün Kahramanmaraş'ta kentsel dönüşüm, ülkemizin en acil ve en büyük ölçekli yapılaşma projesidir. Şehirde hem afet sonrası yeniden yapım süreci hem de daha önce başlatılmış kentsel dönüşüm projeleri eş zamanlı yürütülmektedir.

Deprem Hasarı ve Mevcut Konut Durumu

Kahramanmaraş merkezde 6 Şubat 2023 sonrasında yapılan resmi tespitler:

| Hasar Kategorisi | Tahmini Konut/Yapı Sayısı | |---|---| | Yıkık (acil yıkım) | 30.000+ bağımsız bölüm | | Ağır hasarlı | 20.000+ bağımsız bölüm | | Orta hasarlı (güçlendirme veya yıkım) | 15.000+ bağımsız bölüm | | Hafif hasarlı | 25.000+ bağımsız bölüm |

Rakamlar resmî AFAD ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı açıklamalarına dayanmaktadır; kesin tespitler devam etmektedir.

İlçe Bazlı Durum

Dulkadiroğlu

Kahramanmaraş'ın en büyük ilçesi olan Dulkadiroğlu depremin ağır hasarını yaşadı. Merkez mahallelerinde yoğun yıkım yaşanmış olup yeniden yapım çalışmaları devam etmektedir.

Dönüşüm öncelikli bölgeler: Cumhuriyet, Işıklar, Bahçelievler, Güneşli, Fatih mahalleleri

2026 durumu: Acil yapım projelerinin büyük bölümü tamamlanmış; kat karşılığı ve TOKİ projeleri aktif olarak sürmektedir.

Onikişubat

Şehir merkezine yakın Onikişubat'ta hasar oranı yüksek olmuştur. Belediye koordinasyonunda kentsel tasarım projeleri hazırlanmaktadır.

Dönüşüm öncelikli bölgeler: Yenişehir, Hacı Bayram Veli, Nuri Hasanov mahalleleri

Elbistan

Depremden ağır hasar gören Elbistan, Kahramanmaraş'ın en büyük ikinci ilçesidir. Elbistan Ovası'nda yeniden yapım hızla ilerlemektedir.

Türkoğlu ve Andırın

Bu ilçelerde hasar göreceli olarak daha sınırlı kalmış; ancak eski yapı stoku sebebiyle kentsel dönüşüm kapsamında değerlendirilmesi gereken binalar mevcuttur.

Kahramanmaraş'ta Kentsel Dönüşüm Hukuki Süreci

Deprem bölgelerinde uygulanan mevzuat, standart kentsel dönüşüm mevzuatından farklıdır:

7269 Sayılı Afetler Kanunu

Depremde yıkılan yapılar için Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun (6306 sayılı) ile 7269 Sayılı Umumi Hayata Müessir Afetler Kanunu birlikte uygulanmaktadır.

Haklar Özeti

| Hak | Standart Kentsel Dönüşüm | Deprem Bölgesi | |---|---|---| | Kira yardımı | 36–48 ay | 24–36 ay (özel karar gerekebilir) | | Devlet kredisi faizi | 0–5% | 0–3% (afet koşulları) | | Tapuda harç muafiyeti | Var | Var + ek muafiyetler | | Eşdeğer daire hakkı | Var | Var |

Dikkat: Hak Kaybı Riski

Kahramanmaraş'ta bazı vatandaşların "geçici" olarak imzaladıkları belgeler ile tapu veya tazminat haklarından vazgeçtikleri görülmektedir. Herhangi bir belgeyi imzalamadan önce avukat veya TMMOB bağlı oda desteği alın.

Kira Yardımı ve Devlet Destekleri (2026)

Kahramanmaraş'ta afet mağduru konut sahipleri için 2026 yılında uygulanan destekler:

| Destek Türü | Tutar/Koşul | |---|---| | Aylık kira yardımı | 10.000 – 14.000 TL (Büyükşehir) | | Devlet konut kredisi | Piyasa faizinin altında, uzun vadeli | | Tapu harcı muafiyeti | Yeniden yapılan konutlarda tam muafiyet | | KDV indirimi | 150 m² altı konutlarda %1 |

Güncel tutarlar için Kahramanmaraş Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü'ne başvurun veya e-Devlet üzerinden "Afet Kira Yardımı Sorgula" bölümünü kullanın.

Müteahhit Seçimi: Deprem Bölgesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler

Kahramanmaraş'ta aktif inşaat talebi nedeniyle niteliksiz müteahhit ve taşeron sayısı artmıştır. Korunmak için:

YAMBİS sorgusu — Yapı Müteahhitliği Bilgi Sistemi üzerinden müteahhidin sınıfını ve aktif projelerini kontrol edin
B sınıfı veya üzeri müteahhit talep edin (büyük projeler için A veya en az C sınıfı)
Sözleşmeye deprem yönetmeliği uyum garantisi ve bağımsız denetim maddesi ekleyin
DASK (zorunlu deprem sigortası) ve bina tamamlama sigortası yaptırın

Riskli Yapı Tespiti Başvurusu (2026)

Depremi hasarsız atlatan eski yapılar için riskli yapı tespiti başvurusu hâlâ geçerlidir:

Lisanslı kuruluş seçimi — Bakanlık onaylı lisanslı laboratuvar veya yapı denetim firmasına başvurun
Teknik inceleme — Karot numunesi alınarak beton sınıfı belirlenir
Rapor ve tebliğ — Riskli tespit kararı 15 gün içinde itiraz edilebilir
Yıkım ve yapım — Kesinleşmeden sonra 60 gün içinde yıkım başlamalı

Pratik bilgi: Kahramanmaraş'ta lisanslı kuruluş listesi Bakanlığın UÇKUK (Ulusal Çevre ve Kentsel Katılım) portalından görüntülenebilir.

Kahramanmaraş Kentsel Dönüşüm SSS

Depremde yıkılan binam için eşdeğer daire alabilir miyim? Evet. Yıkılan yapının tapu kaydında hissesi bulunan malikler, yeni yapılacak binada eşdeğer bağımsız bölüm hakkına sahiptir. Hisse oranına göre paylaşım yapılır.

Geçici konut bedelini kabul etmek tapuyu etkiler mi? Hayır; geçici konut yardımı veya kira yardımı alması mülkiyet hakkını ortadan kaldırmaz. Ancak bazı sözleşmelerde farklı maddeler bulunabilir — imzalamadan önce inceleyin.

Kahramanmaraş'ta miras tapusu üzerinden dönüşüm yapılabilir mi? Evet; intikali tamamlanmış ya da veraset ilamı çıkarılmış hisseler dönüşüm sürecine dahil edilebilir. İntikal tamamlanmamışsa önce tapu işlemlerini tamamlayın.

Kiracıysam ne olacak? Riskli yapıda oturan kiracılar tahliye kararı tebliğinden itibaren 60 gün süre alır. Devlet kira yardımından yalnızca malikleri yararlanır; kiracılar Sosyal Yardımlaşma Vakfı gibi kurumlardan destek alabilir.

Müteahhit sözleşmemi imzalamak için acele etmeli miyim? Hayır. Aceleyle yapılan sözleşmelerde sonradan ortaya çıkan sorunlar çözülmesi zor hâle gelebilir. Hukuki destek alarak, karşılaştırmalı teklif değerlendirerek sözleşme yapın.