Bilecik Kentsel Dönüşüm, Zemin Stabilite Sorunları ve Yeni Yapılaşma
Bilecik'te topoğrafik zorluklar, Merkez ve Bozüyük ilçelerinde kentsel dönüşüm süreçleri, heyelan riskleri, istinat duvarı uygulamaları ve sanayi bölgesi yapılaşma rehberi.
Güncelleme: Mayıs 2026 · Kentsel Dönüşüm Hub
Bilecik Kentsel Dönüşüm Genel Bakış
Bilecik, Marmara, İç Anadolu ve Ege bölgelerinin kesişim noktasında yer alan, topoğrafik yapısı itibarıyla oldukça engebeli ve kısıtlı düzlüklere sahip bir ilimizdir. Birinci ve ikinci derece deprem bölgelerini sınırlarında barındıran Bilecik'te, Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın (KAF) güney kollarının oluşturduğu sismik risk her zaman mevcuttur. Ancak kentsel dönüşüm bağlamında Bilecik'i zorlayan asıl unsur, depremden ziyade binaların üzerine inşa edildiği dik yamaçların stabilitesidir. İl merkezinde vadinin iki yanına doğru büyüyen eski yerleşim yerlerinde, dar sokaklar ve yığma binalar acil müdahale gerektirmektedir. Öte yandan, ilin en büyük ve sanayisi en gelişmiş ilçesi olan Bozüyük'te ise artan nüfus yoğunluğuna cevap verebilmek adına eski ve yorgun yapı stoğunun yerini yüksek katlı olmayan, deprem yönetmeliklerine uygun yeni sitelere bırakması gerekmektedir. Kentsel dönüşüm süreçlerinde devlet teşvikleri, kira yardımları ve faizsiz/düşük faizli kredi imkanları, vatandaşların bu maliyetli yamaç inşaatlarının altından kalkabilmesi için kritik bir öneme sahiptir.
Bilecik Kentsel Dönüşümde Devlet Destekleri
Bilecik İlçe Kentsel Dönüşüm Rehberleri
Merkez Kentsel Dönüşüm
RiskOrta/Yüksek (Yamaç Stabilitesi ve Dar Sokaklar)
Bilecik Merkez ilçesi, coğrafi konumu gereği çanak şeklinde bir vadinin içine ve etrafındaki yamaçlara kurulmuştur. Özellikle İstiklal ve Cumhuriyet gibi eski mahallelerde binalar, neredeyse birbirinin çatısına bakacak şekilde dik kot farklarıyla inşa edilmiştir. 1999 yılından önce yapılmış, mühendislik hizmeti almamış ve taşıyıcı sistemi zayıf binaların bu yamaçlarda tutunuyor olması büyük bir afet riski oluşturmaktadır. Merkez ilçedeki kentsel dönüşüm çalışmalarının önündeki en büyük fiziki engel, sokakların çok dar olması sebebiyle iş makinelerinin (özellikle fore kazık makineleri ve büyük beton mikserlerinin) şantiye alanlarına girememesidir. Bu nedenle kentsel dönüşüm, tekil bina yıkımından ziyade belediye öncülüğünde ada bazlı veya mahalle bazlı 'transfer' yöntemiyle çözülmeye çalışılmaktadır. Daha düz ve güvenli olan Pelitözü veya Bahçelievler yönündeki yeni gelişim alanlarına vatandaşların taşınması teşvik edilirken, mevcut dik yamaçlarda devasa perde betonlu istinat duvarlarının örülmesi yeni inşaatlar için yasal bir zorunluluktur. Müteahhitler, yüksek kazı ve iksa (zemin tutucu) maliyetleri yüzünden merkezdeki tekil dönüşümlere sıcak bakmamakta, vatandaşlar yerinde dönüşüm kredileri ile kendi binalarını taşeron firmalara yaptırma yoluna gitmektedir.
Bozüyük Kentsel Dönüşüm
RiskYüksek Risk – Bozüyük, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun Adapazarı-Eskişehir koluna yakın konumuyla yüksek sismik risk barındırmaktadır. 1999 Marmara depremi Bozüyük'ü de etkilemiş; ilçedeki sanayi yapıları ve konut bloklarında hasar gözlemlenmiştir. İlçe alüvyon vadi tabanında yer almakta olup zemin sıvılaşma potansiyeli mevcuttur.
Bozüyük, Bilecik iline bağlı, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun batı segmentlerine yakın konumlanan önemli bir sanayi ve lojistik ilçesidir. 1999 İzmit depremi Bozüyük'ü derinden etkilemiş; ilçedeki birçok yapıda orta ve ağır hasar meydana gelmiştir. Depremin ardından yenileme çalışmaları yapılmış olsa da, eski yapı stoğunun tamamı kentsel dönüşüm kapsamına alınamamıştır. İlçe, Porsuk Çayı'nın kollarının oluşturduğu alüvyon vadi tabanında yer almaktadır; bu zemin türü sismik büyütme ve sıvılaşma açısından ek risk oluşturmaktadır. Bozüyük'ün İstanbul-Ankara TEM otoyoluna yakınlığı, ekonomik gelişmeyi desteklerken yoğun yapılaşmayı da beraberinde getirmektedir.
Gölpazarı Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk – Gölpazarı, Bilecik iline bağlı Sakarya Nehri havzasında konumlanan küçük bir tarım ilçesidir. Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun batı uzantılarının dolaylı etkisi altındadır. Mevcut yığma yapı stoku depreme karşı güçlendirme ihtiyacı taşımaktadır.
Gölpazarı, Bilecik iline bağlı Sakarya Nehri'nin orta havzasında konumlanan küçük bir tarım ilçesidir. Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun batı segmentlerinin dolaylı etkisi altında olan bölgede sismik risk orta düzeyde seyretmektedir. Sakarya Nehri alüvyon tabanı üzerindeki yapılar deprem sırasında zemin büyütmesine maruz kalmaktadır. İlçede geleneksel yığma ve briket yapılar yaygın olmakla birlikte mevcut nüfusun önemli bölümü köy merkezlerine dağılmış durumdadır. Tarım ekonomisine dayalı yapı yenileme kapasitesini kısıtlamakta; bireysel güçlendirme uygulamaları toplu projelere kıyasla daha uygun görünmektedir.
İnhisar Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk – İnhisar, Bilecik ilinin küçük ve sınırlı nüfuslu ilçelerinden biridir. Sakarya Nehri havzasındaki konumu nedeniyle alüvyon zemin orta düzey sismik büyütme riski taşımaktadır. Mevcut yığma yapı stoku güçlendirme gerektirmektedir.
İnhisar, Bilecik iline bağlı Sakarya Nehri havzasında yer alan çok küçük bir tarım ilçesidir. İlçe nüfusu oldukça düşük olup ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. Sakarya Nehri kollarının oluşturduğu alüvyon zemin üzerindeki yapılar orta düzey sismik büyütme riski taşımaktadır. Mevcut konut stoğu büyük ölçüde 1960-1985 arası yığma yapılardan oluşmaktadır. Kırsal karakteri ve düşük nüfusu nedeniyle bireysel yapı bazında güçlendirme uygulamaları daha uygun görünmektedir. Bilecik ilinin en küçük ilçelerinden biri olan İnhisar'da kentsel dönüşüm ihtiyacı bireysel ve köy bazında ele alınmalıdır.
Osmaneli Kentsel Dönüşüm
RiskYüksek Risk – Osmaneli, Sakarya Nehri kıyısında Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun batı segmentlerine yakın konumlanan bir ilçedir. 1999 Marmara depremi Osmaneli'yi ağır biçimde etkilemiş; ilçe merkezinde ciddi yapısal hasar meydana gelmiştir. Sakarya alüvyon zemininin zemin sıvılaşma riski taşıması yapı güvenliğini daha da tehdit etmektedir.
Osmaneli, Bilecik iline bağlı Sakarya Nehri kıyısında konumlanan ve 1999 Marmara depremi tarafından derinden etkilenen bir ilçedir. Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun batı uzantılarına yakın olan ilçede, Sakarya Nehri alüvyon ovası zemin büyütmesi ve sıvılaşma açısından kritik bir risk ortamı oluşturmaktadır. 1999 depremi sonrasında kısmen yenileme yapılmış olsa da, eski yapı stoğunun tamamı kentsel dönüşüm kapsamına alınamamıştır. İlçe ekonomisi tarım ve küçük sanayiye dayanmakta olup nüfus orta ölçekte seyretmektedir. Sakarya Nehri kenarındaki ilçe merkezi, taşkın ve deprem riskinin bir arada değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.
Pazaryeri Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk – Pazaryeri, Bilecik ilinin güneydoğusunda, Porsuk Çayı havzasına yakın konumlanan küçük bir tarım ilçesidir. Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun batı uzantılarının dolaylı etkisi orta düzey sismik risk oluşturmaktadır. Mevcut yığma yapı stoku güçlendirme gerektirmektedir.
Pazaryeri, Bilecik iline bağlı Porsuk Çayı havzasının kuzeye uzanan kollarında yer alan küçük bir tarım ilçesidir. Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun batı segmentlerinin dolaylı etkisi altındaki bölgede sismik risk orta düzeyde seyretmektedir. İlçe merkezi vadi tabanındaki alüvyon zemin üzerinde yer almakta; bu zemin orta düzey sismik büyütme riski taşımaktadır. Mevcut konut stoğu büyük ölçüde 1960-1985 yıllarına ait yığma yapılardan oluşmaktadır. Düşük nüfusu ve kırsal ekonomisi nedeniyle bireysel güçlendirme uygulamaları daha uygun görünmektedir.
Söğüt Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk – Söğüt, Osmanlı Devleti'nin kuruluşuna ev sahipliği yapmış tarihi bir ilçedir. Sakarya Nehri havzasındaki konumu orta düzey sismik risk yaratmaktadır. Tarihi yapılar koruma altında olmakla birlikte mevcut konut stoğu güçlendirme ihtiyacı taşımaktadır.
Söğüt, Bilecik iline bağlı ve Osmanlı Devleti'nin temeli sayılan Ertuğrul Gazi'nin türbesine ev sahipliği yapan tarihi ve kültürel önemi büyük bir ilçedir. Sakarya Nehri havzasında konumlanan ilçe, orta düzey sismik risk altındadır. Tarihi merkez alanı sit statüsüyle koruma altında olduğundan yeniden yapım kısıtlıdır; bu alanda güçlendirme ve restorasyon ön plandadır. Mevcut konut stoğunun büyük bölümü 1960-1990 dönemine ait yığma ve erken dönem betonarme yapılardan oluşmaktadır. İlçenin tarihi kimliği ve Ertuğrul Gazi türbesine bağlı turizm potansiyeli, kentsel dönüşümde estetik ve koruma gerektirmektedir.
Yenipazar Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk – Yenipazar, Bilecik iline bağlı küçük bir ilçedir. Sakarya Nehri havzasındaki alüvyon zemin orta düzey sismik büyütme riski taşımaktadır. Mevcut yığma yapı stoku güçlendirme ihtiyacı barındırmaktadır.
Yenipazar, Bilecik iline bağlı Sakarya havzasının küçük bir kol vadisinde yer alan kırsal ilçedir. Sakarya Nehri'nin alüvyon etkisi bu kesimde de hissedilmekte; vadi tabanı zemini orta düzey sismik büyütme riski taşımaktadır. Mevcut konut stoğu 1960-1985 dönemine ait yığma yapılardan oluşmaktadır. İlçenin küçük ölçeği ve tarım ekonomisine dayalı yapısı bireysel güçlendirme uygulamalarını toplu projelere kıyasla daha uygun hale getirmektedir. Köy muhtarlıkları üzerinden yürütülecek toplu bilgilendirme ve tespite yönelik kampanyalar ilçede etkin bir kentsel dönüşüm süreci başlatabilir.