Eyüp Gaziosmanpaşa Kentsel Dönüşüm 2026 – Deprem Riski, Riskli Yapı ve Başvuru

Eyüp ve Gaziosmanpaşa: Neden Öncelikli Dönüşüm Bölgeleri?

İstanbul'un tarihi ilçelerinden Eyüp Sultan ile Gaziosmanpaşa, şehrin en köklü ve en yoğun yapı stoğuna sahip semtleri arasındadır. Her iki ilçede de 1980 öncesi inşa edilmiş bina oranı İstanbul ortalamasının belirgin biçimde üzerindedir. Deprem araştırmacıları ve AFAD verilerine göre bu bölgeler, beklenen İstanbul depremi senaryolarında orta-yüksek hasar riski taşıyan akslar üzerinde yer almaktadır.

2023 Kahramanmaraş depremleri sonrasında Türkiye genelinde artan bilinçle birlikte Eyüp ve Gaziosmanpaşa sakinlerinin riskli yapı tespiti başvuru sayısı da belirgin biçimde yükseldi.

Eyüp Sultan: Deprem Riski ve Yapı Dokusu

Zemin ve Fay Koşulları

Eyüp, Haliç'e paralel uzanan vadiler ve dolgu zeminler üzerinde büyümüştür. İlçenin kuzey bölümleri (Alibeyköy havzası) alüvyon zemin içerir; bu zemin türü deprem dalgalarını güçlendirir. Güneyde ise tarihi yarımadaya yakın kesimler kayalık yapıyla biraz daha avantajlıdır.

Kuzey Anadolu Fayı'na 15–20 km mesafede konumlanan Eyüp, Mw 7.0+ büyüklüğünde beklenen bir İstanbul depremi senaryosunda ortalama şiddetinin IX (aşırı) üzerine çıkabileceği modellenen ilçeler arasındadır.

Eyüp'te Riskli Mahalleler

Alibeyköy — Geniş alüvyon tabanlı mahalle; 1970'ler yapısı çok katlı bloklar yoğun
Karadolap — Yarı müstakil eski yapılar, imar yoğunluğu yüksek
Bülbülderesi — Dere yatağına yakın, zemin koşulları değişken
Sultançiftliği — Nüfus yoğunluğu ve eski yapı oranı yüksek
Göktürk çevresi — Yeni yapılaşma var; ancak eski parsellerde riskli binalar mevcut

Gaziosmanpaşa: Kentsel Dönüşümün Kalbi

İlçenin Yapı Profili

Gaziosmanpaşa, 1960–1980 arası İstanbul'a hızlı göç dalgasının yarattığı gecekondu ve kaçak yapılaşmanın önemli merkezlerinden biriydi. O dönemden bu yana parseller küçük, katlı yapıya dönüşmüş; ancak pek çoğu bugünkü yönetmeliklerin çok altında kalmaktadır.

İBB İmar Müdürlüğü verilerine göre Gaziosmanpaşa'daki binaların yaklaşık %40'ı 1980 öncesi yapım tarihlidir. Bu oran, deprem senaryolarında ilçeyi İstanbul'daki en öncelikli dönüşüm alanlarından biri yapmaktadır.

Gaziosmanpaşa'da Öne Çıkan Mahalleler

| Mahalle | Öne Çıkan Durum | |---|---| | Karayolları | Yoğun 5–6 katlı eski yapılar | | Yenidoğan | 1970'ler yapısı geniş bloklar | | Bağcılar sınırı | Karma yapı dokusu | | Fevziçakmak | Münferit eski konutlar | | Barbaros | Belediye dönüşüm projelerine dahil |

Sultangazi ile Sınır Bölgesi

Gaziosmanpaşa'nın kuzeyindeki Sultangazi ilçesiyle kesişen mahalleler de benzer risk profilini taşır. Sultangazi deprem riski açısından değerlendirildiğinde Kâğıthane fay hattına yakınlık ve yumuşak zemin kombinasyonu öne çıkmaktadır. Her iki ilçede yaşayan kat malikleri riskli yapı tespitini koordineli şekilde yürütebilir.

Riskli Yapı Tespiti: Adım Adım Süreç

Eyüp veya Gaziosmanpaşa'da riskli yapı tespiti başlatmak için:

1. Lisanslı Kuruluş Seçin

Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı onaylı listesinden İstanbul'da faaliyet gösteren bir kuruluş seçin. İstanbul'da 100'ü aşkın lisanslı kuruluş mevcuttur; fiyat ve referans karşılaştırması yapmanızı öneririz.

2. Başvuruyu Başlatın

Tek kat maliki tespiti başlatabilir; tüm maliklerinin onayı gerekmez
Tespit süresi genellikle 15–30 iş günü
Ücret: bina büyüklüğüne göre 10.000–30.000 TL aralığında (İstanbul fiyatları)

3. Raporu Bekleyin

Raporun "riskli" çıkması durumunda binanıza resmi tebligat yapılır. 60 günlük itiraz süreniz vardır; itirazda farklı bir lisanslı kuruluşun raporunu sunabilirsiniz.

4. Yıkım ve Yeniden Yapım Süreci

Karar kesinleşirse kat maliklerinin %51 çoğunluğu (2023 yasasıyla güncellenen oran) müteahhit seçimi ve sözleşme kararı için yeterlidir.

2026 Kira Yardımı — Eyüp ve Gaziosmanpaşa

İstanbul büyükşehir kapsamında olduğundan kira yardımı tutarları en üst dilimdedir:

| Dönem | Aylık Tutar (İstanbul) | |---|---| | 2025 (önceki) | 8.000 – 9.500 TL | | 2026 (güncel) | 10.500 – 12.000 TL |

Yardım, yıkım kararının kesinleşmesinden itibaren en fazla 18 ay süreyle ödenir. Müteahhit teslimat gecikmelerinde ek süre talep edilebilir.

Eyüp Kentsel Dönüşümde Dikkat Edilecekler

Tarihi yapılar: Eyüp Sultan çevresindeki bazı yapılar tescilli tarihi eser sınırında yer alabilir. Tespiti başlatmadan önce Vakıflar Bölge Müdürlüğü statüsünü kontrol edin.
Küçük parseller: Her iki ilçede de parsel büyüklükleri müstakil yeniden yapıma elvermeyebilir. Parsel birleştirme (tevhit) seçeneğini belediyeyle görüşün.
Müteahhit seçimi: Özellikle Gaziosmanpaşa'da küçük ölçekli müteahhitler yaygındır. En az B grubu müteahhitlik belgesi olan firmalarla çalışın.

Sık Sorulan Sorular

Eyüp'te kentsel dönüşüm için belediyeye başvurulur mu? Riskli yapı tespiti Bakanlık lisanslı kuruluşlar aracılığıyla yapılır; belediye değil, Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü sürecin muhatabıdır. Belediye imar ve parsel konularında ayrıca yönlendirme sağlayabilir.

Gaziosmanpaşa'da kat karşılığı inşaat mümkün mü? Evet. İlçede kat karşılığı model yaygındır. Ancak parsel küçüklüğü nedeniyle müteahhit teklifleri genellikle sınırlı kat artışına dayalı olmaktadır.

Sultangazi'deki riskli yapı sürecinde Gaziosmanpaşa İl Müdürlüğü'ne mi başvurulur? Hayır. Her ilçe kendi il sınırındaki il müdürlüğüne bağlıdır; Sultangazi için İstanbul İl Müdürlüğü'nün Sultangazi birimini kullanın.