Kırıkkale Kentsel Dönüşüm, KAF Zonu Etkisi ve Eski Sanayi Binaları
Kırıkkale Merkez kentsel dönüşüm rehberi: MKE sanayi göçüyle oluşan eski kooperatif binaları, Kuzey Anadolu Fayı (KAF) riskleri, Yenimahalle TOKİ ve zemin etüdü.
Güncelleme: Mayıs 2026 · Kentsel Dönüşüm Hub
Kırıkkale Kentsel Dönüşüm Genel Bakış
Savunma sanayisinin kalbi olan Kırıkkale (MKE fabrikaları), Cumhuriyet dönemiyle birlikte çok hızlı ve planlı bir işçi kenti olarak kurulmuş olsa da; 1980 sonrası yaşanan yoğun göç ve kooperatifleşme furyasıyla şehrin yapı stoğu ciddi şekilde yaşlanmış ve yorulmuştur. AFAD sismik haritasına göre Kırıkkale 1. derece deprem bölgesi içinde yer alır ve hemen kuzeyinden geçen Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın (KAF) çok şiddetli etkisi altındadır. Şehrin içinden geçen Kızılırmak havzası, özellikle Yahşihan ve Merkez ilçenin ovaya bakan kısımlarında zemin sıvılaşması (liquefaction) riski yaratır. Kırıkkale'de kentsel dönüşümün ana hedefi, 30-40 yaşını doldurmuş, deniz kumu ve nervürsüz demirle inşa edilmiş, yalıtımsız ve otoparksız eski işçi evleri ile kooperatif bloklarının acilen yenilenmesidir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ve Kırıkkale Belediyesi, özellikle Ovacık, Yenimahalle ve Tepebaşı gibi köhnemiş mahallelerde TOKİ eliyle büyük çaplı 'Riskli Alan' projeleri yürütmektedir. Bireysel dönüşümlerde ise (kat karşılığı), Ankara'ya yakınlığın verdiği gayrimenkul hareketliliği sayesinde müteahhitler projelere sıcak baksa da, inşaat maliyetlerindeki artış vatandaşın cebinden ekstra taahhüt farkı çıkmasına neden olmaktadır.
Kırıkkale Kentsel Dönüşümde Devlet Destekleri
Kırıkkale İlçe Kentsel Dönüşüm Rehberleri
Merkez Kentsel Dönüşüm
RiskYüksek (KAF Yakınlığı ve Yorgun Yapı Stoğu)
Kırıkkale Merkez ilçesi, dar sokakları ve yoğun nüfusuyla kentsel dönüşüme en çok ihtiyaç duyan bölgedir. Ovacık ve Yenimahalle gibi şehrin ticari ve sosyal çekirdeğinde yer alan 4-5 katlı, altı dükkan olan binalar, 'yumuşak kat (asma kat)' tehlikesi taşımaktadır. Deprem anında binaların bu giriş katlarından kırılma riski çok yüksektir. Çalılıöz gibi daha geniş parselli alanlarda ise kentsel dönüşüm, binaların yıkılıp yan komşularla birleşmesi (tevhit) suretiyle kapalı otoparklı, asansörlü, modern butik sitelere dönüşmesi şeklinde ilerlemektedir. Kırıkkale'nin karasal iklimi kışın sert geçtiği için, eski binalardaki kalitesiz betonlar donma-çözülme etkisiyle ufalanmış ve korozyona (pas) yenik düşmüştür. Şehrin iç kısımlarında zemin genellikle sağlam olsa da, Irmak kenarına yakın yeni gelişim alanlarında zorunlu olan fore kazık ve zemin güçlendirme maliyetleri, müteahhit ile arsa sahibi arasındaki kat karşılığı oranlarını (%50'den %60 müteahhit lehine) değiştirmektedir. Halkın en büyük şikayeti, eski binalardaki dükkan sahiplerinin yeni projede dükkan metrekareleri küçülecek diye kentsel dönüşüme (yıkıma) direnmesi ve %51 imza sürecini mahkemeye taşımasıdır.
Bahşılı Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk: Kızılırmak vadisinde yer alan Bahşılı, alüvyal zemin büyütme ve bölgesel sismik aktivite nedeniyle orta düzeyde risk barındırmaktadır.
Bahşılı, Kırıkkale'nin batısında Kızılırmak Nehri vadisinde yer alan küçük bir ilçedir. Yaklaşık 8.000 nüfuslu ilçe, tarım ve hayvancılıkla geçimini sürdürmektedir. Kızılırmak Nehri, ilçenin tarımsal sulaması ve aynı zamanda taşkın riski için belirleyici bir unsurdur. Kızılırmak vadisinin alüvyal tabanında yer alan Bahşılı, deprem dalgası büyütme etkisine maruz kalmaktadır. Bölgesel sismik aktivite, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun güneyine göre düşük-orta düzeyde olmakla birlikte dikkat gerektirmektedir. Kızılırmak taşkınları da yapılar için mevsimsel tehlike oluşturmaktadır. Kentsel dönüşüm açısından Bahşılı, köy yapı stoğunun KÖYDES destekleriyle güçlendirilmesini öncelikli gündem olarak taşımaktadır.
Balışeyh Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk: İç Anadolu ovasında küçük bir ilçe olan Balışeyh, alüvyal zemin ve bölgesel sismik aktivite nedeniyle orta düzeyde risk barındırmaktadır.
Balışeyh, Kırıkkale'nin doğusunda iç Anadolu ovasında yer alan küçük bir ilçedir. Yaklaşık 6.000 nüfuslu ilçe, tarım ve hayvancılıkla geçimini sürdürmektedir. Step ikliminin egemen olduğu ova arazileri ilçenin coğrafi kimliğini belirlemektedir. Jeolojik açıdan Balışeyh, büyük aktif fay sistemlerinden görece uzakta yer almaktadır. İç Anadolu ova tabanındaki alüvyal zemin deprem büyütme etkisi barındırmaktadır. Bölgesel sismik aktivite orta düzeydedir. Kentsel dönüşüm açısından en acil ihtiyaç, köy yapı stoğunun KÖYDES destekleriyle güçlendirilmesidir.
Çelebi Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk: Kırıkkale'nin güneyinde yer alan Çelebi, bölgesel sismik aktivite ve eski kırsal yapı stoğu nedeniyle orta düzeyde risk barındırmaktadır.
Çelebi, Kırıkkale'nin güneyinde İç Anadolu'nun iç kesimlerinde yer alan küçük bir ilçedir. Yaklaşık 8.000 nüfuslu ilçe, tarım ve hayvancılıkla geçimini sürdürmektedir. İlçe, kuzey Orta Anadolu'nun step ve bozkır coğrafyasının tipik özelliklerini yansıtmaktadır. Jeolojik açıdan Çelebi, büyük fay sistemlerinden görece uzakta yer almaktadır. Ova tabanındaki alüvyal zemin deprem büyütme etkisi barındırmaktadır. Bölgesel sismik aktivite orta düzeydedir. Kentsel dönüşüm açısından öncelikli ihtiyaç, köy yapı stoğunun güçlendirilmesidir.
Delice Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk: Kızılırmak'ın kolu Delice Çayı vadisinde yer alan ilçe, alüvyal zemin büyütme ve bölgesel sismik aktivite nedeniyle orta düzeyde risk taşımaktadır.
Delice, Kırıkkale'nin kuzeyinde Delice Çayı vadisinde, Çankırı sınırına yakın konumda yer alan bir ilçedir. Yaklaşık 10.000 nüfuslu ilçe, tarım ve hayvancılıkla geçimini sürdürmektedir. Delice Çayı, Kızılırmak'a karışmadan önce ilçe topraklarından geçen ve arazinin tarımsal değerini belirleyen temel su kaynağıdır. Jeolojik açıdan Delice, Delice Çayı vadisinin alüvyal tabanında yer almaktadır. Alüvyal zemin deprem büyütme etkisi barındırmaktadır. Çankırı yönünde Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun kollarına olan yakınlık, bölgesel sismik riski orta düzeyde tutmaktadır. Kentsel dönüşüm açısından Delice, köy yapı stoğunun güçlendirilmesini ve Delice Çayı taşkın riskinin yönetilmesini öncelikli gündem olarak taşımaktadır.
Karakeçili Kentsel Dönüşüm
RiskKırsal yapı hâkim; kentsel dönüşüm ihtiyacı sınırlı ancak mevcut konut stoğu depreme karşı zayıf.
Karakeçili, Kırıkkale iline bağlı küçük ölçekli bir ilçedir. Nüfusu sınırlı olup geçim kaynağı büyük ölçüde tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır. İlçede sanayi tesisi neredeyse bulunmamakta, bu durum göç olgusunu artırmaktadır. Yapı stoğunun büyük bölümü 1980 öncesine ait olup deprem yönetmeliklerinden önce inşa edilmiştir. Zemin yapısı bazı kesimlerde gevşek dolgu içermekte; bu da olası sismik etkileri kuvvetlendirmektedir. Afet risk haritalaması henüz tam olarak tamamlanmamıştır. Kentsel dönüşüm projeleri kapsamında belediye, yıpranmış konutların tespiti için envanter çalışması yürütmektedir. Ancak kaynak yetersizliği süreci yavaşlatmaktadır. Karakeçili'de dönüşüm fırsatı arayanlar için maliyet avantajı öne çıkmaktadır. Altyapı yatırımları son on yılda artmış; içme suyu şebeke oranı yükselmiş, doğalgaz bağlantısı sağlanmıştır. Karayolu erişimi Kırıkkale iline yeterlidir. İlçe genelinde yüksek yapılara izin verilmemekte, konut dokusu tek ve iki katlı yapılardan oluşmaktadır.
Keskin Kentsel Dönüşüm
RiskOrta riskli; eski konut stoku fazla, riskli yapı tespit çalışmaları devam ediyor.
Keskin, Kırıkkale iline bağlı en büyük ilçelerden biridir. Tarihsel süreçte önemli bir ticaret noktası olarak öne çıkan ilçe, günümüzde de Kırıkkale'nin önemli yerleşim merkezlerinden sayılmaktadır. Nüfus yoğunluğu ilin diğer ilçelerine kıyasla daha yüksektir. Yapı stoğunda 1970–1990 dönemine ait betonarme yapılar ağırlıklı konumdadır. Bu dönem yapıları günümüz deprem yönetmelikleriyle uyumlu değildir ve statik açıdan zayıf konumda olabilir. Zemin koşulları düzlük alanlarda nispeten daha iyiyken vadi kenarlarındaki yapılarda farklı tablolar görülebilmektedir. Belediye, riskli yapı tespiti için envanter çalışması yürütmektedir. Keskin Belediyesi bazı yapılara riskli yapı tespiti yaptırmış; dönüşüm süreçleri bireysel başvurular aracılığıyla ilerlemektedir. Merkez mahallelerde kentsel dönüşüm fırsatı giderek artmaktadır. İlçenin Ankara'ya yakınlığı, yatırımcı ve çalışan kesimin ilgisini çekmektedir. Ulaşım altyapısı yeterliyken sosyal tesisler ve yeşil alan bakımından gelişime ihtiyaç duyulmaktadır.
Sulakyurt Kentsel Dönüşüm
RiskDağlık arazi nedeniyle zemin kayma riski var; kırsal yapı stoğu büyük ölçüde bakımsız.
Sulakyurt, Kırıkkale iline bağlı dağlık ve orman açısından zengin bir ilçedir. Kızılırmak havzasına yakın konumu nedeniyle su kaynakları bakımından verimli bir coğrafyaya sahiptir. Ancak dağlık arazi yapısı yerleşim ve altyapı projelerini zorlaştırmaktadır. İlçede yapı stoğu büyük çoğunlukla eski köy evi tipindedir. Taş ve tuğla harmanından oluşan yapılar, hem deprem hem de nem sorunları açısından zayıf durumdadır. Zemin kayma riski özellikle eğimli kesimlerde öne çıkmaktadır. Kentsel dönüşüm açısından öncelikli müdahale alanı olmamakla birlikte, bireysel başvuru sahipleri riskli yapı tespiti yaptırabilmektedir. Sulakyurt Belediyesi altyapı iyileştirmesine odaklanmış durumdadır. İçme suyu projeleri tamamlanmış, yol yapımı sürmektedir. Turizm potansiyeli bulunan ilçede doğa yürüyüşü ve ekoturizm faaliyetlerine uygun alanlar mevcuttur. Bu potansiyelin değerlendirilerek ikincil konut ve turizm yatırımlarına kapı aralandığı görülmektedir.
Yahşihan Kentsel Dönüşüm
RiskSanayi bölgelerine yakınlığı nedeniyle çevre riski yüksek; konut alanlarında dönüşüm başlamış.
Yahşihan, Kırıkkale'nin önemli sanayi ilçelerinden biridir. MKEK (Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu) tesislerine ev sahipliği yapması nedeniyle savunma sanayi çalışanlarının yoğun olarak yaşadığı bir ilçedir. Sanayinin etkisiyle gelişmiş altyapı ve konut stoğuna sahiptir. MKEK tesislerine yakın konut alanları 1960–1980 döneminde toplu konut mantığıyla inşa edilmiştir. Bu yapılar, günümüz deprem yönetmeliklerine tam uyum sağlamamakta ve güçlendirme ihtiyacı doğurmaktadır. Son yıllarda bireysel bazda dönüşüm başvuruları artmıştır. Çevre riski açısından sanayi bölgelerine yakınlık, hava kalitesi ve gürültü sorunlarını gündeme getirmektedir. Belediye bu sorunlara yönelik sanayi tamponu oluşturulması çalışmalarını sürdürmektedir. Konut alanlarında yeşil tampon bölge projeleri hayata geçirilmektedir. Ankara-Kırıkkale ekseninde yer alan ilçe, ulaşım bağlantıları açısından avantajlıdır. Konut fiyatları Ankara merkezine kıyasla makul düzeyde kalmaktadır. Dönüşüm tamamlandığında yaşanabilirlik potansiyeli yüksektir.