Samsun Kentsel Dönüşüm, Sahil Dolgusu Sıvılaşması ve Sel Taşkınları

Yüksek (Sahil Şeridi Sıvılaşması, Korozyon ve Otopark Sorunu)

Atakum, Samsun'un turizm, eğlence ve Ondokuz Mayıs Üniversitesi sebebiyle öğrenci yaşamının merkezidir. Karadeniz sahil yolu boyunca uzanan ilçe, kilometrelerce uzunlukta plajlara sahiptir. Kentsel dönüşümün (yenilenmenin) en yoğun olduğu Cumhuriyet ve Denizevleri gibi mahallelerin zemini tamamen alüvyon, eski kumsal veya deniz dolgusudur. Bu bölgelerde 1990'lı yıllarda inşa edilmiş 4-5 katlı eski yazlıklar veya kooperatif binaları, deniz kumu kullanımı ve rutubet (korozyon) sebebiyle taşıyıcı sistem ömrünü tüketmiştir. Müteahhitler bu bölgelerdeki yüksek kira (1+1, 2+1 öğrenci konsepti) ve lüks konut satış değerlerinden dolayı kentsel dönüşüm projelerine girmek için adeta yarışmaktadır. Ancak eski binalar yıkıldığında, yeni ruhsat alınırken karşılaşılan 'Otopark Yönetmeliği' en büyük sorundur. Yeraltı su seviyesinin denizle bir olduğu bu kumlu zeminde yeraltına 1-2 kat inip otopark yapmak (dewatering ve fore kazık gerektirir), muazzam bir maliyet yaratır. Bu yüzden birçok projede otopark, binanın zemin katına alınmakta (ticari alan kaybı) veya küçük parseller birleştirilerek (tevhit) maliyet düşürülmeye çalışılmaktadır. Ayrıca deprem dalgalarının bu kumlu/sulu zeminde sıvılaşma (bataklık etkisi) yaratma ihtimali yüksek olduğundan, tüm yeni projelerde zemini sertleştirici jet-grout (çimento enjeksiyonu) uygulanması zorunludur.

Yüksek (Sel Taşkınları ve Çarpık Gecekondu Yapılaşması)

Canik ilçesi, Samsun'da kentsel dönüşümün (Atakum'un lüks rant odaklı dönüşümünün aksine) tamamen 'sosyal ve afet odaklı' yaşandığı bölgesidir. Şehrin arka yamaçlarına ve Mert Irmağı vadisine kurulan bu ilçe, geçmişte yoğun köyden kente göç almış, ruhsatsız, dar sokaklı ve dere yatağına tehlikeli biçimde yaklaşmış gecekondu (çarpık kentleşme) mahallelerinden oluşmaktaydı. 2012 yılında Mert Irmağı'nın taşması sonucu yaşanan ölümcül sel felaketi, Canik'te kentsel dönüşümün yönünü tamamen değiştirmiştir. Çevre Şehircilik Bakanlığı, TOKİ ve Canik Belediyesi işbirliğiyle 'Kuzey Yıldızı' gibi Türkiye'ye örnek olan devasa kentsel dönüşüm projeleri hayata geçirilmiştir. Dere yataklarına yakın ve yamaçlardaki sel/heyelan riski taşıyan eski evler (gecekondular) kamulaştırılarak yıkılmış, yerlerine yatay mimari konseptine uygun, güvenli, parkları ve altyapısı çözülmüş modern toplu konutlar inşa edilmiştir. Kalan eski mahallelerde (Hasköy, Soğuksu) kentsel dönüşüm çalışmaları TOKİ eliyle 'Riskli Alan' ilanları kapsamında devam etmektedir. Vatandaşların en büyük endişesi, eski tek katlı bahçeli gecekondularından apartman hayatına geçiş adaptasyonu ve oluşan (küçük de olsa) fiyat farkı (borçlanma) taksitleridir.

Orta-yüksek deprem riski; Karadeniz kıyı ilçesi, fay etkisi ve taşkın riski öne çıkıyor.

Alaçam, Samsun iline bağlı Kızılırmak Deltası yakınında Karadeniz kıyısında konumlanan bir ilçedir. Balıkçılık, tarım ve kıyı ekonomisi ilçenin temel gelir kaynakları arasındadır. Kızılırmak'ın denize döküldüğü delta alanı uluslararası öneme sahip bir kuş cenneti ve doğal sit alanıdır. Alaçam, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Kızılırmak Deltası alüvyal zemini sismik sıvılaşma ve büyütme riskini artırmaktadır. Karadeniz yağış rejimi ve delta morfolojisi taşkın riskini canlı tutmaktadır. Eski yapılar deprem standartlarıyla uyumsuz durumdadır. Bireysel riskli yapı tespiti başvuruları aktif biçimde sürmektedir. Doğal sit alanı ve kuş cenneti ekonomisi ekoturizm potansiyeli sunmaktadır. Samsun il merkezine karayolu bağlantısı temel hizmetlere erişimi sağlamaktadır.

Orta-yüksek deprem riski; Kızılırmak deltası kıyı ilçesi, alüvyal zemin ve taşkın riski kritik.

Bafra, Samsun iline bağlı Kızılırmak Deltası'nın hemen yanında Karadeniz kıyısında konumlanan ve bölgenin ikinci büyük ilçesi olan önemli bir yerleşim yeridir. Kızılırmak'ın bereketli delta arazileri tarım açısından olağanüstü verimlilik sunarken delta ekonomisi Bafra'yı tarımsal üretimde güçlü bir merkez konumuna taşımaktadır. Bafra, Kuzey Anadolu Fay Zonu etkisindedir. Kızılırmak Deltası alüvyal zemini sismik sıvılaşma ve büyütme riskini ciddi boyutlara taşımaktadır. Karadeniz yağış rejimi ve delta karakteri taşkın riskini sürekli canlı tutmaktadır. Eski yapı stoğu deprem standartlarıyla uyumsuz özelliktedir. Belediye kentsel dönüşüm çalışmalarını sürdürmektedir. Tarım ekonomisi ve Samsun merkeze yakın konum konut talebini istikrarlı kılmaktadır. Riskli yapı tespiti başvuruları aktif biçimde işlemekte; dönüşüm projeleri hayata geçirilmektedir.

Yüksek deprem riski; Yeşilırmak deltası sanayi ilçesi, alüvyal zemin ve fay etkisi kritik.

Çarşamba, Samsun iline bağlı Yeşilırmak Deltası'nda sanayi ve tarım ekonomisinin bir arada güçlü olduğu önemli bir ilçedir. Organize sanayi bölgesi ve çeşitli sektörlerdeki sanayi tesisleri ilçede kayda değer bir istihdam havuzu oluşturmaktadır. Yeşilırmak'ın yarattığı verimli delta arazileri tarım ekonomisini beslemektedir. Çarşamba, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Yeşilırmak Deltası alüvyal zemini sismik sıvılaşma ve büyütme riskini ciddi boyutlara taşımaktadır. Karadeniz yağış rejimi ve delta morfolojisi taşkın riskini öne çıkarmaktadır. Belediye kentsel dönüşüm çalışmalarını sürdürmektedir. Sanayi ekonomisinin güçlü tuttuğu konut talebi piyasayı hareketli kılmaktadır. Çarşamba Organize Sanayi Bölgesi ilçeye uzun vadeli ekonomik istikrar ve konut talebi sağlamaktadır.

Yüksek deprem riski; Samsun merkez ilçesi, fay etkisi ve eski yapı stoğu kritik.

İlkadım, Samsun'un dört büyük merkez ilçesinden biri olarak şehrin ticaret, kültür ve hizmet fonksiyonlarını bünyesinde barındırmaktadır. Samsun'un tarihi şehir merkezine ev sahipliği yapan İlkadım, ilin idari ve ticari kalbi konumundadır. Liman ekonomisi ve hizmet sektörüyle güçlü bir istihdam havuzu sunan ilçe, konut talebi açısından Samsun'un en dinamik piyasalarından birini oluşturmaktadır. İlkadım, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Samsun kıyısındaki alüvyal zemin yapısı sismik sıvılaşma riskini artırmaktadır. Tarihi şehir merkezindeki eski yapı stoğu büyük ölçüde dönüşüm gerektirmektedir. Belediye aktif kentsel dönüşüm programlarını sürdürmektedir. Samsun Limanı ve ticaret merkezi ekonomisi güçlü konut talebini istikrarlı kılmaktadır. Riskli yapı tespiti başvuruları yoğun biçimde işlemekte; toplu dönüşüm alanları belirlenmiş durumdadır.

Yüksek deprem riski; Yeşilırmak kıyısı sanayi ilçesi, fay etkisi ve alüvyal zemin kritik.

Ondokuzmayıs, Samsun iline bağlı sanayi ve tarım ekonomisinin bir arada güçlü olduğu önemli bir ilçedir. Çarşamba ilçesiyle birlikte Yeşilırmak deltasının sanayi koridorunu oluşturan ilçe, büyük çaplı sanayi tesislerine ev sahipliği yapmaktadır. İstihdam kapasitesi ve ekonomik büyüklüğüyle bölgede belirgin bir konum sahibidir. Ondokuzmayıs, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Yeşilırmak deltası alüvyal zemini sismik sıvılaşma riskini artırmaktadır. Eski yapılar deprem standartlarıyla uyumsuz durumdadır. Belediye kentsel dönüşüm çalışmalarını sürdürmektedir. Sanayi ekonomisinin güçlü tuttuğu konut talebi piyasayı canlı kılmaktadır. Samsun il merkezine yakınlık ve güçlü sanayi altyapısı, Ondokuzmayıs'ı uzun vadeli yatırım açısından değerlendirilebilir bir ilçe konumuna taşımaktadır.

Yüksek deprem riski; Samsun merkez sanayi ilçesi, fay etkisi ve alüvyal zemin kritik.

Tekkeköy, Samsun iline bağlı dört büyük merkez ilçesinden biri olarak sanayi ve konut ekonomisinin öne çıktığı hızla büyüyen bir ilçedir. Organize sanayi bölgeleri ve sanayi tesisleri ilçede güçlü bir istihdam havuzu oluştururken konut alanları da hızla genişlemektedir. Tekkeköy, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Kıyıya yakın alüvyal zemin yapısı sismik sıvılaşma riskini artırmaktadır. Eski yapılar deprem standartlarıyla uyumsuz durumdadır. Belediye kentsel dönüşüm çalışmalarını aktif biçimde sürdürmektedir. Sanayi ekonomisinin güçlü tuttuğu konut talebi piyasayı hareketli kılmaktadır. Samsun'un en hızlı büyüyen ilçelerinden biri olan Tekkeköy, yatırımcıların ilgisini çekmeye devam etmektedir.

Yüksek deprem riski; Yeşilırmak kıyısı ilçesi, alüvyal zemin ve fay etkisi kritik.

Terme, Samsun iline bağlı Yeşilırmak Nehri'nin denize döküldüğü delta bölgesinde konumlanan önemli bir ilçedir. Nehir kıyısı tarım arazileri ve balıkçılık ilçenin temel ekonomik bileşenlerini oluştururken Karadeniz kıyı turizmi de ilçeye mevsimlik canlılık katmaktadır. Terme, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Yeşilırmak deltası alüvyal zemini sismik sıvılaşma riskini ciddi boyutlara taşımaktadır. Karadeniz yağış rejimi ve delta morfolojisi taşkın riskini sürekli gündemde tutmaktadır. Bireysel riskli yapı tespiti başvuruları ve küçük ölçekli dönüşüm projeleri sürmektedir. Samsun il merkezine bağlantısı temel hizmetlere erişimi sağlamaktadır. Delta kıyısının doğal güzellikleri ve Yeşilırmak ekonomisi ilçeye özgün bir profil kazandırmaktadır.

Yüksek deprem riski; Karadeniz küçük kıyı ilçesi, fay etkisi ve tatil bölgesi.

Yakakent, Samsun iline bağlı Karadeniz kıyısında küçük nüfuslu ve mevsimsel tatil turizminin öne çıktığı bir ilçedir. Kumsal plajları ve doğal kıyı ortamıyla mevsimlik tatilcilerin tercih ettiği ilçe, özellikle Samsun ve çevre illerden gelen tatil evi talebini çekmektedir. Yakakent, Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Kıyı alüvyal zemini sismik sıvılaşma riskini artırmaktadır. Eski yapılar deprem standartlarıyla uyumsuz durumdadır. Bireysel riskli yapı tespiti başvuruları sürmektedir. Kıyı tatil ekonomisi konut piyasasını mevsimlik canlılıkta tutmaktadır. Samsun il merkezine bağlantısı temel hizmetlere erişimi sağlamaktadır.