Siirt Kentsel Dönüşüm, Cas Mimarisi Restorasyonu ve Yamaç Yapılaşması

Yüksek (Tarihi Sit Çakışması, Yamaç Heyelanı)

Siirt Merkez ilçesinde kentsel dönüşüm, şehrin kalbini oluşturan Ulus, Batı ve Karakol mahallelerindeki tarihi doku ve dar sokaklarla mücadele demektir. Bu bölgelerde sokaklar o kadar dardır ki, standart bir yıkım/hafriyat kamyonunun girmesi imkansızdır. Bu durum, eski yorgun binaların yıkılıp yerine yenisinin yapılmasını lojistik ve ekonomik bir kabusa çevirir. Birçok eski binanın taşıyıcı sistemi (özellikle yamaçta olanlar), toprak kayması ve malzeme yaşlanması sebebiyle statik ömrünü doldurmuştur. Siirt Belediyesi ve Çevre, Şehircilik Bakanlığı, bu sıkışık dokuyu çözmek için ada bazlı kamulaştırmalar yaparak, hak sahiplerine Kooperatif Mahallesi gibi şehrin modern, geniş bulvarlı ve sağlam altyapılı yeni bölgelerinden daire tahsis etme (transfer) modelini uygulamaktadır. Diğer yandan, tescilli Cas Evleri'nin bulunduğu parsellerde binalar yıkılamaz; sadece özel izinlerle restore edilebilir. Yeni betonarme projelerde ise Siirt'in yazın aşırı sıcak, kışın soğuk olan karasal iklimine uygun, yalıtım katsayısı yüksek (Enerji Kimlik Belgeli) binaların yapılması zorunludur. Vatandaşın yerinde dönüşüm (taahhüt) yapmak istediği alanlarda ise en büyük sorun, banka kentsel dönüşüm kredisi faizlerini ödeme güçlüğüdür.

Yüksek deprem riski; Doğu Anadolu fay kuşağında dağlık ilçe, aktif sismik tehlike.

Baykan, Siirt iline bağlı Doğu Anadolu'nun dağlık ve zorlu coğrafyasında konumlanan bir ilçedir. Tarım ve hayvancılık ekonomisi ilçenin temel geçim kaynaklarını oluştururken petrol rezervleri bölgenin jeolojik zenginlikleri arasındadır. Baykan, Doğu Anadolu Fay Zonu etkisindeki yüksek riskli sismik kuşakta yer almaktadır. Dağlık arazi heyelan ve erozyon riskini barındırmaktadır. Eski yapı stoğu deprem yönetmelikleriyle büyük ölçüde uyumsuz durumdadır. Bireysel riskli yapı tespiti başvuruları ve devlet destekli programlar dönüşümün temel araçlarını oluşturmaktadır. Siirt il merkezine bağlantısı temel hizmetlere erişimi sağlamaktadır.

Yüksek deprem riski; dağlık sınır ilçesi, aktif fay ve eski yapılar kritik risk oluşturuyor.

Eruh, Siirt iline bağlı dağlık ve zorlu coğrafyasıyla Doğu Anadolu'nun sarp iç kesimlerinde konumlanan bir ilçedir. Çobanlar ve küçük çiftçiler için temel bir yaşam alanı olan ilçe, geleneksel hayvancılık ekonomisiyle ayakta durmaktadır. Eruh, Doğu Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Dağlık arazi hem sismik hem de jeomorfolojik (heyelan, erozyon) riskleri barındırmaktadır. Eski yapı stoğu deprem standartlarıyla büyük ölçüde uyumsuz durumdadır. Bireysel yapı yenileme başvuruları ve devlet destekli programlar dönüşümün temel araçlarını oluşturmaktadır. Siirt il merkezine bağlantısı temel hizmetlere erişimi mümkün kılmaktadır. Sosyoekonomik gelişim sürecindeki ilçede güvenli konut, birincil öncelikler arasında yer almaktadır.

Yüksek deprem riski; Doğu Anadolu fay kuşağında madencilik ilçesi, eski yapılar kritik.

Kurtalan, Siirt iline bağlı madencilik ve tarım ekonomisiyle öne çıkan en büyük ilçesidir. Kömür madenciliği bölgede tarihsel bir ekonomik aktivite olmuştur. İlçe, Siirt il ekonomisine önemli katkılar sağlayan sektörlere ev sahipliği yapmaktadır. Kurtalan, Doğu Anadolu Fay Zonu etkisindedir. Madencilik faaliyetleri zemin stabilitesi üzerinde ek etkiler yaratmıştır. Eski yapılar deprem yönetmelikleriyle uyumsuz durumdadır. Belediye kentsel dönüşüm çalışmalarını sürdürmekte; riskli yapı tespiti başvuruları işlemektedir. Siirt il merkezine bağlantısı temel hizmetlere erişimi kolaylaştırmaktadır. Madencilik ve tarım ekonomisinin bir arada bulunması ilçeye karma bir ekonomik profil kazandırmaktadır.

Yüksek deprem riski; uzak dağlık ilçe, aktif fay etkisi ve eski yapılar kritik.

Pervari, Siirt iline bağlı Doğu Anadolu'nun uzak ve dağlık kesimlerinde konumlanan küçük bir ilçedir. Hayvancılık ve küçük ölçekli tarım ilçenin temel geçim kaynaklarıdır. Coğrafi izolasyonu nedeniyle ilçeye ulaşım mevsimsel olarak güçleşebilmektedir. Pervari, Doğu Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Sarp dağlık arazi heyelan riskini barındırmaktadır. Eski yapılar deprem standartlarıyla uyumsuz durumdadır. Küçük nüfusu ve coğrafi izolasyonu nedeniyle büyük ölçekli kentsel dönüşüm projeleri hayata geçirilememektedir. Bireysel başvurular ve devlet destekli küçük programlar dönüşümün temel araçlarını oluşturmaktadır. Doğal ortam ve coğrafi özgünlüğü ilçeye uzun vadede kırsal turizm potansiyeli sunmaktadır.

Yüksek deprem riski; Doğu Anadolu fay kuşağında dağlık ilçe, eski yapılar kritik.

Şirvan, Siirt iline bağlı dağlık coğrafyasıyla Doğu Anadolu'nun tipik kırsal ilçelerinden biridir. Hayvancılık ve tarım ilçenin ekonomisinin temelini oluştururken petrol arama faaliyetleri bölgede kayda değer bir sektör olarak öne çıkmaktadır. Şirvan, Doğu Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Dağlık arazi heyelan riskini barındırmaktadır. Eski yapılar deprem standartlarıyla büyük ölçüde uyumsuz durumdadır. Bireysel yapı yenileme başvuruları ve devlet destekli programlar dönüşümün temel araçlarını oluşturmaktadır. Siirt il merkezine bağlantısı temel hizmetlere erişimi mümkün kılmaktadır. Enerji sektörünün bölgede varlığı ilçeye ekonomik çeşitlilik potansiyeli sunmaktadır.

Yüksek deprem riski; tarihi ilçe, aktif fay etkisi ve eski yapılar kritik risk taşıyor.

Tillo, Siirt iline bağlı tarihi ve kültürel öneme sahip küçük bir ilçedir. Eski adıyla 'Aydınlar' olarak da bilinen ilçe, İslam âlimlerini yetiştiren tarihi medreseleri ve Şeyh İbrahim-i Hakkı'nın yetiştiği yer olarak kültürel mirasta önemli bir konuma sahiptir. Siirt kentine yakın coğrafi konumuyla il merkezinin bir parçası gibi bütünleşmiştir. Tillo, Doğu Anadolu Fay Zonu'nun etkisindedir. Tarihi yapıların önemli bir kısmı günümüz deprem standartlarının çok gerisinde kalmaktadır. Eski medreseler ve geleneksel taş yapılar kültürel değer taşımakla birlikte yapısal güvenlik riski barındırmaktadır. Restorasyon ve yapısal güçlendirme çalışmaları kültürel miras koruma önceliğiyle birlikte yürütülmektedir. Siirt il merkezine yakınlığı hizmet erişimini güvence altına almaktadır. Tarihi ve kültürel kimliği Tillo'ya, dini turizm ve miras araştırmacıları açısından özgün bir değer kazandırmaktadır.