Tokat Kentsel Dönüşüm, KAF Zonu Kelkit Vadisi ve Sıvılaşma Riskleri

Almus Barajı gölü yakınlığı; taşkın ve zemin riski ile kırsal altyapı eksiklikleri öne çıkan başlıklardır.

Almus, Tokat iline bağlı ve kendi adını taşıyan barajla özdeşleşmiş bir ilçedir. Yeşilırmak Nehri üzerinde inşa edilmiş Almus Barajı, ilçeye hem elektrik üretimi hem de sulama kaynağı sağlamaktadır. Baraj gölü çevresindeki doğal peyzaj, ekolojik turizm için değerli bir potansiyel oluşturmaktadır. Almus ekonomisi tarım, hayvancılık ve baraj gölü balıkçılığına dayanmaktadır. Yeşilırmak vadisindeki tarım arazileri elma, kiraz ve tahıl üretimi için elverişli koşullar sunmaktadır. Baraj gölü balıkçılığı da yerel geçim kaynakları arasında önemli bir yer tutmaktadır. Nüfus son yıllarda azalma eğilimindedir. Zorlu coğrafya ve sınırlı ekonomik fırsatlar gençleri Tokat merkezine ve büyük şehirlere yöneltmektedir. Eğitim ve sağlık hizmetlerine erişim için ilçe merkezine bağımlılık sürmektedir. Altyapı açısından bazı köylerde yol ve içme suyu sorunları devam etmektedir. Baraj gölü çevresindeki doğal güzelliklerin turizme kazandırılması, ekonomik çeşitlilik açısından önemli bir fırsat olarak değerlendirilmektedir.

Küçük ölçekli kırsal ilçe; nüfus azalması ve ekonomik kırılganlık öne çıkan risk başlıklarıdır.

Artova, Tokat'ın doğu kesiminde yer alan küçük ölçekli bir ilçedir. Ormanların hakim olduğu dağlık arazi yapısı ilçeye özgün bir doğal güzellik kazandırmakla birlikte ulaşım ve altyapı hizmetleri açısından güçlükler de doğurmaktadır. Karadeniz'in iklim etkisini taşıyan bölge, diğer Tokat ilçelerine kıyasla daha yağışlı bir iklim sergilemektedir. Artova ekonomisi ormancılık, hayvancılık ve küçük ölçekli tarıma dayanmaktadır. Yıldız büyükbaş hayvancılığı ve süt üretimi başlıca geçim kaynaklarıdır. Ormanlık alan varlığı odun ve orman ürünleri ekonomisine de katkı sağlamaktadır. Nüfus belirgin biçimde azalmaktadır. İlçenin uzak konumu ve kısıtlı ekonomik olanaklar, özellikle genç nüfusun Tokat merkez ve İstanbul'a göç etmesine yol açmaktadır. Bu demografik daralma yerel hizmetlerin sürdürülmesini giderek güçleştirmektedir. Bölgede doğal turizm potansiyeli büyük olmakla birlikte yeterince değerlendirilememektedir. Yürüyüş parkurları, kamp alanları ve doğa faaliyetleri ilçe ekonomisine katkı sağlayabilecek potansiyel gelir kaynakları olarak öne çıkmaktadır.

Dağlık ve ormanlık ilçe; orman yangını riski ve kırsal altyapı eksiklikleri öne çıkan tehditlerdir.

Başçiftlik, Tokat'ın kuzey kesiminde yer alan ve Karadeniz ikliminin etkisinde kalan ormanlık bir ilçedir. Gür orman örtüsü ilçenin doğal dokusunu belirlemektedir. Bu örtü biyoçeşitlilik açısından değerli olmakla birlikte orman yangını riskini de artırmaktadır. İlçe ekonomisi ormancılık, hayvancılık ve elma başta olmak üzere meyvecilik üzerine kurulmuştur. Elma bahçeleri özellikle ilçenin çeşitli köylerinde geniş alanlara yayılmaktadır. Orman ürünleri ve büyükbaş hayvancılık da geçim kaynakları arasında önemli bir yer tutmaktadır. Nüfus azalma eğilimindedir. İlçenin küçük ölçeği ve sınırlı ekonomik fırsatlar, genç nüfusu daha büyük merkezlere itmektedir. Bu demografik erozyon yerel ticaret ve hizmet sektörlerini de olumsuz etkilemektedir. Altyapı açısından bazı köy ve mezralarda yol, içme suyu ve iletişim hizmetleri yetersiz kalmaktadır. Kış aylarında kar ve buzlanma yol kapanmalarına yol açmaktadır. Eğitim ve sağlık hizmetlerinde temel ihtiyaçlar karşılanmakla birlikte uzmanlaşmış hizmetler için Tokat'a yönelmek gerekmektedir.

Tarihi ilçe; deprem riski ve kültürel miras koruma ile kentsel dönüşüm gereksinimi öne çıkan başlıklardır.

Niksar, Tokat'ın köklü tarihi ilçelerinden biri olup Pontus Krallığı ve sonrasında birçok medeniyetin önemli yerleşim merkezlerinden biri olmuştur. Tarihi surlar, kaleler ve Osmanlı dönemi eserleriyle zengin bir kültürel miras barındıran ilçe, bölgede eşsiz bir arkeolojik ve mimari değer sunmaktadır. Niksar, Yeşilırmak'ın bir kolu olan Kelkit Çayı yakınında konumlanmakta ve verimli vadi tarım arazileriyle kuşatılmaktadır. Elma, kiraz, ceviz ve tütün başlıca tarımsal ürünler arasında yer almaktadır. İlçenin tarımsal potansiyeli organik ve coğrafi işaretli ürünler aracılığıyla geliştirilebilecek bir büyüme alanı olarak değerlendirilmektedir. Deprem riski Niksar için önemli bir planlama parametresidir. Bölge, tarihi dönemlerde büyük depremlere sahne olmuş; mevcut yapı stoğunun önemli bir kısmı bu risk karşısında yeterli dayanıklılığa sahip değildir. Kentsel dönüşüm projeleri bu bağlamda yaşamsal önem kazanmaktadır. Kültürel miras turizmi Niksar için büyük bir potansiyel taşımaktadır. Tarihi kale ve surların restore edilerek ziyaretçilere açılması, ilçenin ekonomik çeşitlenmesine ve tanınırlığına önemli katkılar sağlayabilir.

Küçük tarım ilçesi; nüfus azalması ve altyapı yetersizlikleri risk oluşturmaktadır.

Pazar, Tokat iline bağlı küçük ölçekli bir tarım ilçesidir. Tokat ilinin doğu kesiminde konumlanan ilçe, dağlık arazi yapısı ve kısmen karasal iklim koşullarıyla karakterize edilmektedir. İlçe merkezi küçük olmakla birlikte çevre köylere hizmet veren bir ticaret düğümü işlevi görmektedir. Pazar ekonomisi hayvancılık ve tarıma dayanmaktadır. Büyükbaş hayvancılık ve süt üretimi başlıca geçim kaynakları arasında yer almaktadır. Meyvecilik de ilçe tarımında önemli bir yer tutmakta olup elma ve kiraz üretimi öne çıkan ürünlerdir. Nüfus azalması belirgin bir eğilim sergilemektedir. İlçenin küçük ölçeği ve sınırlı ekonomik olanaklar genç nüfusu daha büyük merkezlere itmektedir. Bu demographic kayıp yerel hizmetlerin sürdürülebilirliğini sorgulatmaktadır. Altyapı açısından bazı köy ve mezralarda hizmet eksiklikleri devam etmektedir. Yolların mevsimsel bakımı ve içme suyu kalitesi süregelen gündem maddeleri arasındadır.

Dağlık ve ormanlık ilçe; orman yangını riski ve kırsal ulaşım güçlükleri öne çıkan tehditlerdir.

Reşadiye, Tokat'ın doğusunda yer alan ve geniş orman alanlarıyla kaplı dağlık bir ilçedir. Karadeniz ikliminin etkisinde kalan bölge, diğer Tokat ilçelerine kıyasla daha yağışlı bir iklime sahiptir. Gür orman örtüsü ekolojik açıdan büyük değer taşımakla birlikte yaz kuraklıklarında yangın riskini de beraberinde getirmektedir. Reşadiye ekonomisi ormancılık, hayvancılık ve elma başta olmak üzere meyveciliğe dayanmaktadır. Büyükbaş hayvancılık ve süt üretimi ekonominin temel bileşenlerinden birini oluşturmaktadır. Elma ve kiraz bahçeleri ilçe genelinde yaygın olmakla birlikte pazarlama ve değer zinciri kısıtlamaları tarımsal geliri kısıtlamaktadır. Nüfus azalma trendi sürmektedir. Zorlu doğal koşullar ve sınırlı ekonomik fırsatlar, özellikle genç nüfusu Tokat merkeze ve İstanbul'a itmektedir. Bu durum hem insan sermayesi kaybına hem de kırsal hizmetlerin sürdürülmesindeki güçlüklere yol açmaktadır. Bölgenin doğal güzellikleri ve temiz havası ekoturizm potansiyeli sunmaktadır. Orman yürüyüş güzergahları ve yayla turizmi bu potansiyeli hayata geçirebilecek araçlar olarak öne çıkmaktadır.

İl merkezi; deprem riski ve Yeşilırmak taşkın baskısı öne çıkan yönetim öncelikleridir.

Tokat Merkez, Karadeniz'in iç kesimlerinde Yeşilırmak Nehri kıyısında gelişen köklü bir Anadolu kentidir. Tarihi ipek yolu güzergahı üzerinde konumlanan şehir, Osmanlı döneminde önemli bir ticaret ve zanaat merkezi olmuştur. Tarihi kalesi, Osmanlı hamamları ve geleneksel Tokat evi mimarisi ilçeye özgün bir kültürel çerçeve sunmaktadır. Tokat el sanatları geleneği günümüzde de canlılığını korumaktadır. Tokat yazması, bakır işlemeciliği ve halıcılık yöreye özgü zanaatlar arasında yer almaktadır. Tokat kebabı ise şehrin gastronomi kimliğinin simgesi haline gelmiş, ulusal çapta tanınan bir yöresel lezzettir. İlçe ekonomisi tarım, ticaret, kamu sektörü ve eğitim kurumlarına dayanmaktadır. Gaziosmanpaşa Üniversitesi'nin varlığı şehre genç nüfus ve akademik dinamizm katmaktadır. Tarımsal işleme sanayi de ilçenin ekonomik yapısında önemli bir yer tutmaktadır. Deprem riski, Yeşilırmak taşkın baskısı ve eski yapı stoğunun yenilenmesi ilçenin öncelikli kentsel planlama başlıklarıdır. Kentsel dönüşüm projeleri bu çerçevede hız kazanmaktadır.

Sanayi ilçesi; şeker fabrikası kaynaklı çevre etkileri ve Yeşilırmak taşkın riski öne çıkan başlıklardır.

Turhal, Tokat'ın Yeşilırmak vadisindeki önemli sanayi ilçelerinden biridir. Turhal Şeker Fabrikası, bölgenin en köklü ve en büyük sanayi tesislerinden biri olup ilçe ekonomisi tarihsel olarak bu fabrikaya dayanmıştır. Şekerpancarı üretimi ilçe çevresindeki tarım arazilerinde yaygın bir faaliyet olmayı sürdürmektedir. Turhal'ın ekonomisi zamanla çeşitlenmiş olmakla birlikte şeker fabrikası ana istihdam ve gelir kaynağı konumunu korumaktadır. Tarım, ticaret ve küçük sanayi de ilçe ekonomisine katkı sağlamaktadır. Yeşilırmak Nehri kıyısındaki konumu hem tarımsal sulama hem de balıkçılık açısından değer taşımaktadır. Kentsel altyapı yatırımları son dönemde hız kazanmıştır. Yollar, içme suyu sistemleri ve sosyal donatı alanları yenilenmiştir. Yeşilırmak taşkın riski ve fabrika çevre etkileri ise süregelen gündem maddeleri arasında yer almaktadır. Altyapı açısından Turhal, Tokat ilinin en gelişmiş ilçelerinden biri konumundadır. Eğitim, sağlık ve ulaşım bağlantıları açısından yeterli düzeyde hizmet sunulmaktadır.

Küçük kırsal ilçe; nüfus azalması ve tarımsal gelir kırılganlığı öne çıkan başlıklardır.

Yeşilyurt, Tokat'ın küçük ölçekli ve kırsal karakterini koruyan bir ilçesidir. İlçe adı; yeşil, bereketli toprakları çağrıştıran 'yeşil yurt' anlamından gelmektedir. Dağlık arazi ve ormanlık çevresiyle doğal güzelliklerini koruyan ilçe, tarım ve hayvancılık faaliyetlerine ev sahipliği yapmaktadır. Yeşilyurt ekonomisi büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık ve elma başta olmak üzere meyveciliğe dayanmaktadır. Süt ve süt ürünleri üretimi geleneksel geçim kaynakları arasındadır. Ormanlık alanların varlığı orman ürünleri ekonomisine de katkı sağlamaktadır. Nüfus süregelen bir düşüş trendi sergilemektedir. Küçük ölçek ve sınırlı istihdam olanakları genç nüfusu ilçe dışına itmektedir. Bu demografik daralma yerel ticaret ve kamu hizmetleri üzerinde giderek artan bir baskı oluşturmaktadır. Altyapı açısından bazı köy ve mezralarda hizmet eksiklikleri devam etmektedir. Kırsal yolların bakımı ve içme suyu sistemlerinin yenilenmesi gündemdeki yerini korumaktadır.