Bartın Kentsel Dönüşüm, Sel/Taşkın Sahaları ve Sıvılaşma Riskleri
Bartın Merkez kentsel dönüşüm rehberi: Bartın Irmağı sel ve taşkın sahası yapılaşma yasakları, zemin sıvılaşması, deniz kumu korozyonu ve radye temel zorunlulukları.
Güncelleme: Mayıs 2026 · Kentsel Dönüşüm Hub
Bartın Kentsel Dönüşüm Genel Bakış
Karadeniz'in içinden gemi geçen tek ırmağı olan Bartın Irmağı'nın böldüğü bu şirin şehir, afet yönetimi söz konusu olduğunda Türkiye'nin en spesifik kırmızı çizgilerine sahiptir. Bartın, Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın (KAF) etki alanı içinde olup sismik risk taşısa da, kentsel dönüşümün (binaları acil yıkmanın) birinci ve en yıkıcı sebebi: 'Sel ve Su Taşkınları'dır. Şehir merkezi, ırmağın U şeklinde çizdiği devasa bir alüvyon çanağının içine kurulmuştur. 1998 yılındaki tarihi sel felaketi ve son yıllarda artan iklim krizi kaynaklı taşkınlar, dere yataklarına yakın inşa edilmiş eski binaları ölüm tuzağına çevirmiştir. Bartın'da kentsel dönüşüm demek; ırmak seviyesindeki binaları yıkıp, binaların zemin (su basman) kotunu sel sularının ulaşamayacağı kadar yükseğe (dolguyla) kaldırmak veya doğrudan taşkın sahasındaki (kırmızı alan) binaları kamulaştırıp vatandaşları yüksek dağ eteklerindeki rezerv konutlara taşımak demektir. Irmağın getirdiği alüvyon zemin, deprem anında çok ağır 'Sıvılaşma' riski taşıdığından, ovada yapılacak yeni binalarda bodrum kat (yeraltı suları sebebiyle) yasaklanmakta ve derin temeller (jet-grout/kazık) mecbur tutulmaktadır.
Bartın Kentsel Dönüşümde Devlet Destekleri
Bartın İlçe Kentsel Dönüşüm Rehberleri
Merkez Kentsel Dönüşüm
RiskÇok Yüksek (Sel Taşkınları, Zemin Sıvılaşması ve Korozyon)
Bartın Merkez ilçesi, ırmağın kıvrımları etrafındaki Yalı, Kemerköprü ve Gölbucağı gibi mahallelerde çok eski (1980-90 yapımı) 4-6 katlı binalara ev sahipliği yapar. Bu mahallelerin tamamına yakını DSİ'nin (Devlet Su İşleri) 'Taşkın Sahası' (Sel bölgesi) haritası içindedir. Bu alanlarda eski binaların bodrum ve zemin katları, her şiddetli yağmurda sular altında kalmaktadır. Sel sularının getirdiği ağır korozyon (beton erimesi ve demir paslanması), binaların statik olarak deprem olmadan bile çökmesine sebep olacak düzeye gelmiştir. Kemerköprü ve Gölbucağı'nda kentsel dönüşüme girmek isteyen bir apartman, yeni imar planlarında 'Bodrum katı yapılamaz' ve 'Zemin kat iskan edilemez (sadece boşluk/otopark)' kuralıyla karşılaşır. Bu durum, eski binada giriş kat veya bodrum dairesi olan maliklerin hak kaybına uğramasına ve müteahhitlerle anlaşmazlık yaşamasına neden olur. Bartın Belediyesi ve Bakanlık, bu emsal/kat kayıplarını çözmek için hak sahiplerine Çatmaca veya yüksek kotlu TOKİ alanlarından eşdeğer daire takası önermektedir. Kırtepe ve Orduyeri gibi yamaç mahallelerde ise sorun sular değil, dik topoğrafyadan kaynaklı heyelan (toprak kayması) tehlikesi ve devasa istinat duvarı örme maliyetleridir.
Amasra Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk – Amasra, Karadeniz kıyısında tarihi yarımada üzerine kurulmuş benzersiz bir ilçedir. Karadeniz'in Batı Pontid fay segmentleri orta düzey sismik aktivite barındırmaktadır. Kıyı yapılarında tuzlu deniz havası korozyon riski yaygındır; tarihi taş yapılar ise yıpranma sürecindedir.
Amasra, Bartın iline bağlı Karadeniz kıyısında, Bizans döneminden kalma tarihi surlarıyla çevrili yarımada üzerine kurulmuş özgün bir ilçedir. İlçe, UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan Kaleiçi bölgesiyle önemli bir kültürel miras alanı niteliği taşımaktadır. Karadeniz'in batı kıyı şeridi Kuzey Anadolu Fay Zonu'nun deniz altı uzantılarına orta mesafede bulunmaktadır; bu nedenle bölgede orta düzey sismik aktivite söz konusudur. Amasra'nın tarihi taş yapıları asırlardır ayakta olsa da deprem, nem ve tuz korozyonu etkisiyle yıpranmaktadır. Kaleiçi bölgesi koruma statüsünde olduğundan yeniden yapım kısıtlıdır; bu alanda güçlendirme ve restorasyon ön plana çıkmaktadır. Son yıllarda artan turizm talebi kıyı şeridinde yoğun yapılaşma baskısı yaratmaktadır.
Kurucaşile Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk – Kurucaşile, Karadeniz kıyısında küçük ölçekli bir balıkçı ve tarım ilçesidir. Bölgede Batı Pontid fay segmentlerinin uzak etkisi orta düzey sismik risk yaratmaktadır. Kıyı yapıları tuzlu hava korozyon riski taşırken mevcut eski yığma yapı stoku güçlendirme ihtiyacı barındırmaktadır.
Kurucaşile, Bartın iline bağlı Karadeniz kıyısında, sarp kayalıklar ve küçük körfezler arasında konumlanan küçük bir balıkçı ilçesidir. İlçenin coğrafi yapısı büyük ölçüde kayalık temel zemin üzerinde olmakla birlikte kıyı çökellerinin oluşturduğu dar ova bantları da mevcuttur. Karadeniz kıyısının zorlu iklim koşulları yapılarda hızlı yıpranmaya yol açmaktadır. Mevcut konut stoğunun büyük bölümü 1960-1985 dönemine ait yığma taş ve briket yapılardan oluşmaktadır. Kurucaşile'nin düşük nüfusu ve kırsal ekonomisi yenileme kapasitesini sınırlamaktadır. Bireysel yapı bazında güçlendirme ve yenileme modeli bu ilçe için en uygun yaklaşımı temsil etmektedir.
Ulus Kentsel Dönüşüm
RiskOrta Risk – Ulus, Bartın iline bağlı iç kesimde, Ulus Çayı vadisinde konumlanan bir tarım ilçesidir. Zemin büyük ölçüde anakaya üzerinde olmakla birlikte Ulus Çayı alüvyon tabanı orta düzey sismik büyütme riski taşımaktadır. Mevcut yapı stoku çoğunlukla eski yığma yapılardan oluşmaktadır.
Ulus, Bartın iline bağlı Ulus Çayı Havzası'nda konumlanan orman ve tarım ağırlıklı küçük bir ilçedir. İlçenin sağlam anakaya üzerinde yer alan kesimleri görece güvenli olmakla birlikte, Ulus Çayı tarafından şekillendirilen alüvyon vadi tabanları orta düzey sismik büyütme riski taşımaktadır. Mevcut konut stoğu, büyük ölçüde 1960-1985 dönemine ait yığma yapılardan oluşmaktadır. Karadeniz iklimiyle bütünleşen yüksek yağış ve nem, yapısal yıpranmayı hızlandırmaktadır. Orman ekonomisine dayalı ilçenin nüfusu göç nedeniyle azalmaktadır. Küçük ölçeği ve kırsal karakteri nedeniyle Ulus'ta bireysel yapı bazında güçlendirme ve yenileme modeli toplu projelere kıyasla daha uygun görünmektedir.